Znak LBanerZnak P
Pasek

Menu

Modelarstwo

Gotowe kolekcje

Warsztat

Historia

Kontakt

Linki




Poprawność językowa. Rzeczpospolita czy Rzeczypospolita?

Język jest nie tylko najsprawniejszym narzędziem porozumiewania się w różnych sytuacjach komunikacyjnych. Język, to także skomplikowany system znaków konwencjonalnych, rządzących się określonymi prawami.

Jak należy mówić: poseł Rzeczpospolitej czy Rzeczypospolitej?

Wyraz rzeczpospolita występuje w oficjalnej nazwie naszego państwa, wypada więc używać poprawnej jego odmiany. Słowo rzeczpospolita stanowi tłumaczenie łacińskiego res publica. Rzeczpospolita jest to zatem złożenie dwóch wyrazów, kiedyś ta złożoność była silniej odczuwana. Pisarze staropolscy przestawiali nawet części składowe tego wyrazu, obok formy rzecz pospolita pisali pospolita rzecz.

Dawniej odmieniano oba człony, mówiono: Rzeczypospolitej, Rzecząpospolitą. Dzisiaj poprawne są dwie formy odmiany, można zmieniać końcówki obu członów wyrazu lub tylko końcówkę drugiego członu. Można więc powiedzieć poseł Rzeczypospolitej Polskiej i poseł Rzeczpospolitej Polskiej.

Pamiętajmy jednak, że odmiana obu członów wyrazu Rzeczpospolita nacechowana jest starannością i wydaje się bardziej uroczysta. A zatem podczas oficjalnych sytuacji, np. przemówień należy mówić: Rzeczypospolita Polska, Rzecząpospolitą Polską.

Przy odmianie obu członów trzeba też pamiętać, że Rzeczypospolita to forma wołacza, a nie mianownika. A zatem poprawne zdania wyglądają następująco: Rzeczpospolita Jagiellonów potęgą była w Europie. O, nasza droga Rzeczypospolita!

Rzeczpospolita to również tytuł tygodnika. W tym wypadku powinniśmy odmieniać tylko ostatni człon nazwy, a więc mówimy: redaktor „rzeczpospolitej”, a nie redaktor „Rzeczypospolitej”.

Powrót

Michał Majewski © Wszystkie prawa zastrzeżone | Kobierzyce 2009