Znak LBanerZnak P
Pasek

Menu

Modelarstwo

Gotowe kolekcje

Warsztat

Historia

Kontakt

Linki




I wojna światowa.

Konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

Był to największy konflikt zbrojny na kontynencie europejskim od czasu wojen napoleońskich, zakończony klęską państw centralnych. Mimo ogromu strat i wstrząsu wywołanego nimi wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat później. Po raz pierwszy w historii zastosowano w niej broń chemiczną, samoloty, okręty podwodne, czołgi i samochody ciężarowe.



Front zachodni

1914 – niemiecka inwazja na Belgię i Francję, 1915 – patowa sytuacja na froncie, 1916 – wojna na wyczerpanie, 1917 – przyłączenie się Stanów Zjednoczonych, 1918 – ostatnia ofensywa.

Front wschodni

1914 – ofensywa rosyjska, Walki w Prusach Wschodnich, Walki w Małopolsce (Galicji), Walki na zachodnim Mazowszu.

Wojna zimowa

1915 – Wojna zimowa, 1916 – rosyjska ofensywa Brusiłowa, 1917 – decydujące rozstrzygnięcia.

Front bałkański

Front włoski

Pierwsza bitwa pod Isonzo, Ofensywa Asiago, Dalsze starcia w dolinie Isonzo, 1917 – przybycie Niemców, Bitwa nad Piawą, Decydująca bitwa pod Vittorio Veneto.

Wojna w Afryce

Niemiecka Afryka Wschodnia i Afryka Południowo-Zachodnia.

Środkowy Wschód i Kaukaz

Irak, Arabia, Egipt i Palestyna, Gallipoli.


Gazy bojowe

Gaz po raz pierwszy został użyty eksperymentalnie przez Francuzów w sierpniu 1914. W kwietniu 1915 Niemcy wypuścili na pozycje przeciwnika chlor. Gaz ten mógł wyrządzić poważne obrażenia (uszkadzał układ oddechowy), jednak musiał być użyty w dużych ilościach, aby wywołać większe efekty, ponadto był łatwy do wykrycia i zauważenia.

Fosgen został po raz pierwszy użyty w grudniu 1915 i był jedną z najgroźniejszych broni chemicznych stosowanych w czasie wojny. Był 18 razy bardziej zabójczy niż chlor i dużo trudniejszy do wykrycia. Jednak najbardziej skuteczny okazał się gaz musztardowy zastosowany przez Niemców w lipcu 1917 pod Ypres. Nie był on tak groźny (zmarło 2% osób, które się z nim zetknęły) jak fosgen, ale był trudniejszy do wykrycia, a ponadto długo utrzymywał się w powietrzu, powodował także olbrzymie poparzenia, które czyniły żołnierzy praktycznie kalekami niezdolnymi do walki.

Początkowo gaz wypuszczano z butli pod ciśnieniem razem ze sprzyjającym wiatrem, ale było to metoda wyjątkowo zawodna i w przypadku, gdy wiatr zmieniał kierunek, obracała się przeciwko atakującemu. Później gaz był wystrzeliwany w pociskach artyleryjskich. Przez całą wojnę użyto 111 tys. ton broni chemicznej. Najwięcej, 52 tys. ton użyli Niemcy, Francja (26), Wlk. Brytania (14), Austro-Węgry (7,9), Włochy (6,3), Rosja (4,7) i USA (1). Broń ta zabiła ok. 100 tys. żołnierzy, z czego połowę stanowili żołnierze rosyjscy.



Iperyt siarkowy (gaz musztardowy) – organiczny związek chemiczny z grupy tioeterów, stosowany jako bojowy środek trujący (BST). Związek w stanie czystym jest bezbarwną, oleistą cieczą o słabym zapachu, techniczny ma barwę ciemnobrunatną i zapach musztardy lub czosnku. Łatwo i głęboko wsiąka w materiały porowate co sprawia duże trudności przy odkażaniu. Słabo rozpuszcza się w wodzie, dobrze natomiast w rozpuszczalnikach organicznych i innych ciekłych BST. Związek rozpuszczony w wodzie ulega hydrolizie, tworząc nietoksyczne produkty w ciągu kilku godzin. Ogrzanie roztworu do temperatury wrzenia skraca ten czas do kilkunastu minut. Hydroliza iperytu nierozpuszczonego w wodzie przebiega bardzo wolno. Związek ten może przeleżeć na dnie zbiorników wodnych wiele lat. Nawet obecnie zdarzają się przypadki poparzeń rybaków iperytem wyciekłym z przerdzewiałej amunicji zatopionej w Bałtyku po zakończeniu II wojny światowej. Iperyt siarkowy używany był podczas I wojny światowej; na ogólną liczbę porażeń żołnierzy bojowymi środkami trującymi, 80% stanowiło porażenie iperytem siarkowym. Po raz pierwszy gazu musztardowego jako bojowego środka trującego użyła armia niemiecka 12 lipca 1917, podczas ataku na siły kanadyjskie w pobliżu belgijskiej miejscowości Ypres; w konsekwencji tego ataku śmierć poniosło około 20 tysięcy żołnierzy. Łącznie podczas I wojny światowej, iperyt siarkowy spowodował śmierć 120 tysięcy żołnierzy armii brytyjskiej, głównie z uwagi na niedostępność odpowiedniej ochrony przed działaniem substancji.

Chlor - żółtozielony gaz około dwa i pół razy cięższym od powietrza, o nieprzyjemnym, duszącym zapachu, silnie trującym. Jest silnym utleniaczem, wybielaczem i środkiem dezynfekującym. Stosowany jako gaz bojowy podczas I wojny światowej, ale został wyparty przez bardziej skuteczne środki.

Fosgen - organiczny związek chemiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz, silnie trujący i duszący, o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców. Stężenie 0,1 g fosgenu w 1 m3 powietrza powoduje nagły zgon.

Umundurowanie.

W 1907 roku wprowadzono mundur Feldgrau. Kolor spodni (Tuchhose) zgadzał się z kolorem kurtki. Piechota miała czerwone (szkarłatne) obszycie szwu zewnętrznego spodni. Strzelcy konni, mieli szaro-zielone spodnie (oprócz Bawarczyków - jak zwykle ubranych po swojemu). W 1914 roku wprowadzono spodnie koloru szarego o kroju identycznym jak model z 1907 roku.

Powrót

Michał Majewski © Wszystkie prawa zastrzeżone | Wrocław 2014